مقاله 7. دوره سوم، شماره 33، شهریور 1397

دانلود اصل مقاله

نویسندگان:

علیرضا دادمان1

 

1- کارشناسی‌­ارشد علوم سیاسی

 

چکیده

قفقاز به علت موقعیت مکانی خود در تقاطع اروپا و آسیا، یک منطقه با کیفیت از لحاظ انرژی است. وجود ذخایر عظیم نفت و گاز در این منطقه سبب ورود کشورهای منطقه­‌ای و فرامنطقه­‌ای و همچنین شرکت­‌های گوناگون به آن شده است. یکی از مسائل بسیار مهم در حوزه انرژی در قفقاز جنوبی، بحث انتقال انرژی می­‌باشد. طرح­ها و پروژه‌­های متنوعی از جمله خط لوله ناباکو، خط لوله نفت باکو- تفلیس- جیحان و خط لوله گاز باکو- تفلیس- ارزروم در این خصوص از سوی ایالات متحده و دول غربی پیشنهاد و انجام گرفت که در بیشتر این پروژه­‌ها، ایران از جایگاه ویژه و ممتازی برخوردار نبود. سوال اصلی پژوهش این است که ایران چه جایگاهی در خطوط انتقال انرژی در قفقاز جنوبی دارد؟ فرضیه اصلی نیز این می­باشد که ایران به دلیل حضور قدرت‌­های منطقه‌­ای و فرامنطقه‌­ای نتوانسته است در خطوط انتقال انرژی در قفقاز جنوبی (به ویژه در ناباکو، باکو- تفلیس- جیحان و باکو- تفلیس- ارزروم) جایگاه ممتازی داشته باشد. به عبارت دیگر سیاست‌­های ضد ایرانی به ویژه از سوی ایالات متحده مانع عمده مشارکت ایران در طرح‌­های مذکور می­باشد. حمایت آمریکا از پروژه‌­های انتقال انرژی با انگیزه‌­ها و ملاحظات سیاسی همچون به انزوا بردن ایران و همچنین منحصر کردن تمام مسیرهاي صادرات توسط روس­ها جهت حفظ نفوذ و کنترل سنتی خود را بر کشورهاي تازه استقلال یافته دو مورد از مهمترین دلایل کنار گذاشته شدن ایران در طرح‌­های انتقال انرژی در فققاز جنوبی می­‌باشد.

 

واژگان کلیدی: ایران، قفقاز جنوبی، انرژی، خطوط انتقال انرژی

 

 

 

Evaluating the Position of Iran in Energy Transmission Relations in the South Caucasus

 

Article 7.Vol.3. No.33. September 2018

 

Authors:

Alireza Dadman

 

Abstract

Being located at the border of Europe and Asia, the Caucasus is a high quality region in terms of energy. The huge oil and gas reserves in this region have led to entry of regional and trans-regional countries as well as different companies. One of the most important issues about energy in the South Caucasus is the energy transmission issue. Various plans and projects, including the Nabucco pipeline, the Baku-Tbilisi-Ceyhan oil pipeline, and the Baku-Tbilisi-Erzurum gas pipeline, were proposed and done by the United States and the Western powers that in most of the projects, Iran did not enjoy a special status. The main question of the research is that what is the position of Iran in the energy transmission lines in the South Caucasus? The main hypothesis is that due to the presence of regional and trans-national powers, Iran has not been able to have an outstanding place in the energy transmission lines in the South Caucasus (especially in Nabucco, Baku-Tbilisi-Ceyhan and Baku-Tbilisi-Erzurum). In other words, anti-Iran policies, especially by the United States, are a major obstacle to Iran's participation in such projects. The United State’s support for energy transmission projects with the aim of the political considerations such as isolating Iran as well as restricting all the ways of Russian exports in order to maintain its traditional control and influence on newly independent countries are two of the most important reasons of ignoring Iran from energy transmission projects to South Africa.

 

Keywords: Iran, South Caucasus, Energy, Energy Transmission Lines