مقاله 3. دوره چهارم، شماره 42، خرداد 1398

دانلود اصل مقاله

نویسندگان:

ستار مشایخی1، حمیدرضا آدابی2

 

1- کارشناسی‌­ارشد حقوق ثبت اسناد و املاک، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری      

2- استادیار، دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری

 

چکیده

در قراردادهای معوض مانند بیع، با انعقاد عقد و در بعضی سیستم­ها با تسلیم کالا، مالکیت به مشتری منتقل می‌­شود. شرط حفظ مالکیت، که اقسام گوناگونی دارد، در عقد بیع نوعی تضمین برای فروشنده برمبنای توافق طرفین در قرارداد است و آن عبارت از حفظ مالکیت کالا و عدم انتقال مالکیت به خریدار تا زمانی است که ثمن بطور کامل به فروشنده پرداخت شود یا دیگر تعهدات موردنظر انجام شود. با پرداخت ثمن یا دیگر تعهدات توافقی، مالکیت به خریدار منتقل می­‌گردد. در صورت عدم تحقق شرط، فروشنده همچنان مالک خواهد ماند و باید عین کالا به وی مسترد شود. امکان درج شرط حفظ مالکیت درخصوص کالاهایی که در تولید کالای دیگری بکار می­‌روند، وجود دارد. در این مقاله، سوال اصلی این است که آیا شرط حفظ مالکیت در حقوق ایران جایگاهی دارد؟ و به روش توصیفی- تحلیلی این فرضیه بیان می­‌گردد در صورتی که شرط حفظ مالکیت مخالف مقتضای ذات بیع نباشد درج چنین شرطی در حقوق ایران صحیح است. هدف این بوده که ابتدا شرط حفظ مالکیت مطالعه گردد آنگاه جایگاه شرط مذکور در حقوق ایران شناسایی و روابط بین آن و مفاهیم حقوقی مشابه و نیز امکان پذیرش و درج شرط مزبور در حقوق ایران مورد بررسی قرار گیرد. براساس یافته‌­های این پژوهش نهادهای مشابه شرط حفظ مالکیت در حقوق ایران وجود دارد، لیکن هرچند بین آنها و شرط مزبور در بعضی جهات نکات مشترک وجود دارد، ولی از جهات دیگر تفاوت­‌هایی بین مفاهیم موجود و شرط حفظ مالکیت مشاهده می­‌شود.

 

واژگان کلیدی: شرط حفظ مالکیت، تعلیق انتقال مالکیت، حقوق ایران

 

 

 

The Place of the Preservation of Ownership Requirement in the Laws of the Islamic Republic of Iran

 

Article 3.Vol.4. No.42. June2019

 

Authors:

Sattar Mashayekhi, Hamid R. Adabi

 

Abstract

In reciprocal contract such as a purchase, the transfer of the ownership to the customer is done by signing the contract or on some systems, by the surrender of the goods. The preservation of ownership requirement, which has different types, is a kind of guarantee to the seller based on the agreement of the parties in the contract – i.e. to preserve the ownership of the goods and not to transfer the ownership to the buyer until the full payment of the price to the seller is done, or until other obligations are done. With the payment of the price or fulfilling other agreement obligations, the ownership is transferred to the buyer. If the requirement is not fulfilled, the seller will remain as the owner and exactly the same commodity should be returned to him. There is a possibility of including the preservation of ownership requirement for the commodities used in the production of another commodity. In this paper, the main question is whether the preservation of ownership requirement has a place in Iranian laws. By the descriptive-analytical method, it is hypothesized that the inclusion of such a clause in Iranian law is correct if the preservation of ownership requirement is not contrary to the requirements of the purchase nature. The aim was to first study the preservation of ownership requirement, and then to identify the status of the said requirement in Iran's law, and to examine the relationship between it and similar legal concepts, as well as the possibility of accepting and including the said requirement in Iran's law. According to the findings of this study, there are similar identities for the preservation of ownership requirement in the Iranian laws, and although there are some common points between them and the said requirements in some ways, in other respects there are differences between existing concepts and the preservation of ownership requirement.

 

Keywords: The Preservation of Ownership Requirement, Suspension of the Ownership Transfer, Iranian Laws