مقاله 5. دوره دوم، شماره 24، آذر 1396

دانلود اصل مقاله

نویسندگان:

پیروز هاشم­‌پور1

 

1- دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد

 

چکیده

سیاست خارجی بعنوان مجموعه خط­‌ مشی­‌ها، تدابیر، روش­ها و انتخاب مواضعی که یک دولت در برخورد با امور مسائل خارجی در چارچوب اهداف کلی نظام سیاسی اعمال می­‌نماید، بر اصولی ثابت و پایدار استوار است که در عرصه­‌های بین­‌المللی راهنمای رفتار و کنش سیاست خارجی قرار می‌­گیرند. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و به شیوه تحقیق کتابخانه‌­ای و اینترنتی بدنبال پاسخ فرضی به این سوال هستیم که جایگاه مولفه‌­های امنیت­‌محوری و توسعه­‌محوری در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در فاصله سال­‌های 1384 تا 1394 چگونه بوده است؟ و در پاسخ اشاره کردیم گرچه براساس اصول مدون قانون اساسی جمهوری اسلامی اصولی همچون حمایت از مستضعفین و محرومان، مقابله با استکبارگران و قدرتمندان، حمایت از اتحاد امت اسلامی و شیعی و متأثر از اوضاع منطقه متشنج خاورمیانه، رویکرد سیاست خارجی ما بطورکلی سمت‌­وسوی انقلابی و به تبع آن امنیت­‌محوری داشته است اما برجستگی این روند در دولت‌­های نهم و دهم بسیار بیشتر بوده تا جایی‌که سیاست خارجی ایران در این دوران تحت تأثیر گفتمان آن دولت، به سمت تقابل با جهان و ایجاد فضایی امنیتی در اطراف کشور ما در منطقه گردید و بجای پیشبرد سیاستی توسعه­ای و اقتصادی عملاً با یک سیاست تهاجمی همراه بود که نمود آن در بحث هسته‌­ای و تصویب قطعنامه­‌های شورای امنیت بر علیه منافع ملی ما بود و در نقطه مقابل دولت یازدهم با شعار تعامل سازنده با دنیا و دنبال کردن رویکردی مسالمت‌­آمیز در جهت حل مسائل هسته‌­ای با کشورهای 1+5 تا حدودی از سیاست خارجی امنیت­‌محور کاسته شد و در فضای پسابرجام اهداف سیاستمداران ما به سمت تعامل اقتصادی با دنیا در جهت ایجاد سیاست خارجی توسعه­‌محور و در جهت منافع ملی و دنبال نمودن دیپلماسی فعال توسعه­‌محور سوق یافته است.

 

واژگان کلیدی: سیاست خارجی، جمهوری اسلامی ایران، امنیت، توسعه.