مقاله 3. دوره چهارم، شماره 39، اسفند 1397

دانلود اصل مقاله

نویسندگان:

فاطمه افشارمنش1

 

1- دانشجوی دکتری حقوق جزاء و جرم­‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بندرعباس

 

چکیده

يكي از موضوعات مهم در حقوق جزا، بحث مسئوليت كيفري است. ارتكاب جرم در شرايطي كه قابليت انتساب به مرتكب را داشته باشد موجب استقرار مسئوليت كيفري و مجازات خواهد شد مگر آنكه مجرم به دلايلي قادر به تحمل مسئوليت جزايي نباشد. اگر فردی حین انجام یک فعل مجرمانه به دلایلی نظیر نوعی بیماری روانی، فاقد اراده بوده و آگاهی و درک صحیحی از مجرمانه بودن رفتار خود نداشته باشد، مجرم محسوب نشده و مجازات نمی‌شود. از این­رو طبق قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بیماری‌های روانی یعنی بیمار‌ی­‌هایی که سلامت عقل و روان را تحت تاثیر قرار می­دهد و اراده را از انسان سلب می­‌کند، فرد را در حالت جنون قرار داده و از مسئولیت کیفری می‌رهاند. اما باتوجه به اینکه همه بیماری­‌های روانی اراده را بطور کامل سلب نمی‌­کنند تعیین اینکه یک فرد بیمار دارای اختلال روانی تا چه حد دارای مسئولیت کیفری است از اهمیت بسزایی برخوردار است و از این­رو آگاهی و دقت­‌نظر قضات را می‌طلبد تا باتوجه به هر بیماری و میزان مسلوب اراده بودن فرد برای وی تعیین مجازات نموده و از محدوده عدالت خارج نشوند. همچنین از نوآوری‌های قانون مجازات اسلامی 1392 همچون قوانین سایر کشورها بکارگیری مفهوم اختلال روانی مجرمانه به جای واژه‌ جنون و وسیع‌تر کردن گستره عامل‌­های موثر در رفتار مجرمانه، یک قدم در راه شناسایی مسئولیت نقصان یافته می­‌باشد. با این حال، همچنان تنها اثر حقوقی اختلال روانی در حوزه جنون جای می‌گیرد.

 

واژگان کلیدی: اختلال روانی، ارتکاب جرم، مسئولیت کیفری

 

 

 

The Impact of Mental Disorders on the Criminal Liability of First-String Crimes

 

Article 3.Vol.4. No.39. March2019

 

Authors:

Fatemeh Afsharmanesh

 

Abstract

One of the important issues in criminal law is the concept of criminal liability. The commission of a crime in a situation that is capable of attributing to the offender, will result in the establishment of a criminal liability and punishment unless the offender is unable to bear the criminal liability for some reasons. If a person is incapable while performing a criminal act for some reasons such as a mental illness and does not have the enough knowledge and understanding of the criminal concept of his or her behavior, then would not be considered as a criminal and would not be punished. Therefore, according to the Islamic penal code published in 1392, mental illnesses are diseases that affect mental health and deprive the willing of a person, put the person in a state of insanity and take the criminal responsibility from him. But considering that all mental diseases do not completely eliminate the willing, it is very important to determine that how much does a person suffer from a mental disorder and therefore requires the knowledge and accuracy of the judges to examine the exact amount of person's illness and its' impact on willing and not be excluded from the scope of justice. Also, the innovation of the Islamic Penal Code 1392, as well as the laws of other countries, is the usage of the concept mental disorder instead of the word insanity and broadening the range of effective factors in criminal behavior that is a step toward identifying a diminished responsibility. However, the only legal effect of mental disorder remains in the field of insanity.

 

Keywords: Mental Disorder, Commission of Crime, Criminal Liability